Joint civil society statement on Greece's pandemic recovery plan - CommonGround

On March 23rd 2021, 70 civil society organisations sent an open letter to the Deputy Minister of Finance, Mr. Skylakakis, expressing our concern about the lack of transparency and limited opportunities to participate in the drafting of the National Recovery and Resilience Plan. The letter was also copied to the Prime Minister, the Minister of Finance, and the European Commission Recovery and Resilience Task Force (RECOVER). So far, the government has not responded.

Greece’s cabinet approved the National Recovery and Resilience Plan on 29th March and the government announced  it on 31st March.  They are expected to submit it to the Greek Parliament within the week. Publicising the document just a few days before submitting it to the European Union for approval, leaves no time for either Greek MPs or civil society to give meaningful feedback on the plan’s content and strategic directions.

In a recent statement, Prime Minister Kyriakos Mitsotakis said that the National Recovery Plan concerns all Greek citizens. The signatory organisations strongly believe that the only way to achieve public support for the plan, and for citizens to truly benefit from its implementation, would be to meaningfully engage the public in its design and implementation. Without inclusive participation, the recovery plan is very likely to overlook many of our fellow citizens and critical issues that need support in order to recover from the present crisis and mitigate future ones.

The government’s greatest responsibility going forward, in addition to the proper allocation of available resources to social justice and environmental protection measures, is to ensure that civil society has the chance to participate meaningfully in carrying out the plan’s directives as well as any other activities related to the recovery. Transparency and accountability are also paramount to successfully implementing the plan. In this spirit, we ask the government to immediately explain what it will do to invite the active participation of civil society and ensure parliamentary control and transparency throughout the process. 

The open letter sent on March 23, 2021 originally co-signed by 70 organisations that come from a variety of fields  (13 more have since added their signatures for a current total of 83) expresses the anxiety felt by a broad swath of civil society organisations about the country’s post-pandemic course. It also emphasises their desire to help design a national recovery plan that truly meets peoples’ needs and paves the way for a sustainable and socially just future. This is a unique opportunity to invest resources for a better tomorrow and it must not be wasted.

Signatory organisations

  1. ActionAid
  2. Action for Wildlife
  3. ANTIGONE – Information and Documentation Centre on Racism, Ecology, Peace and Non Violence
  4. Archipelagos Institute of Marine Conservation
  5. Arion – Cetacean Rescue and Rehabilitation Research Center
  6. Association for the Protection of Health and Environment of Chalandritsa
  7. Association for the Social Support of Youth
  9. Attica Bike Community – Podilattiki Koinotita
  10. Callisto
  11. Centre for Research on Women’s Issues – Diotima
  12. Common Ground Greece
  13. Danish Refugee Council (DRC) 
  14. Doctors of the World Greece 
  15. ECHO100PLUS
  16. Ecocity
  17. Ecological Movement of Patras
  18. Ecological Movement of Thessaloniki
  19. Ecological Recycling Society
  20. Emfasis Foundation
  21. Ethelon
  22. Food On
  23. Friends of Monte
  24. Generation 2.0 for Rights, Equality and Diversity
  25. GIVMED
  26. Greek Housing Network
  27. Greek Forum of Migrants
  28. Greenpeace Greece
  29. Hellenic Liver Patient Association “Prometheus”
  30. Hellenic Society for the Protection of Nature
  31. HIGGS
  32. HumanRights360
  33. InCommOn
  34. International Rescue Committee (IRC)
  35. Ithaca Laundry
  36. Lesvos Solidarity
  37. Medasset
  38. Melissa: Network of Migrant Women in Greece
  39. Nature Friends Greece
  40. Network for Children’s Rights
  41. NPO “Me Alla Matia”
  42. Organization Tulipa Gulimi
  43. People Behind
  44. Reading to the Others
  45. Samos Volunteers
  46. Schedia Street Magazine
  47. Social Action and Innovation Center
  48. Society for the Care of Minors and Youth
  49. Steps
  50. Support Center of Children and Family
  51. Τerre des hommes Hellas
  52. Thalassa of Solidarity
  53. The HOME Project
  54. Union for the Protection of the Environment of the Corinthian-Patra Gulf – O Nireas
  55. Wind of Renewal
  56. WWF Greece

Κοινή ανακοίνωση 56 οργανώσεων σχετικά με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης

Στις 23 Μαρτίου 2021, 70 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αποστείλαμε ανοιχτή επιστολή στον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών, κύριο Σκυλακάκη, για την έλλειψη συμμετοχής και διαφάνειας κατά τη σύνταξη του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, χωρίς να έχουμε λάβει μέχρι στιγμής καμία σχετική απάντηση από την πλευρά της κυβέρνησης. Η επιστολή κοινοποιήθηκε επίσης στον πρωθυπουργό, τον Υπουργό Οικονομικών και την ειδική ομάδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα (RECOVER).

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 29 Μαρτίου 2021 και παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση στις 31 Μαρτίου, ενώ αναμένεται η κατάθεσή του στο Ελληνικό Κοινοβούλιο εντός της εβδομάδας. Η παρουσίαση και δημοσιοποίηση του κειμένου του Σχεδίου λίγες μόλις μέρες πριν κατατεθεί προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν αφήνει περιθώριο ούτε στους Έλληνες βουλευτές ούτε στην κοινωνία των πολιτών να τοποθετηθούν επί της ουσίας ως προς το περιεχόμενο και τις στρατηγικές του κατευθύνσεις.

Σε πρόσφατη τοποθέτησή του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι οι δράσεις του σχεδίου αφορούν όλους τους πολίτες της χώρας. Οι υπογράφουσες οργανώσεις επιμένουμε ότι η υποστήριξη του σχεδίου από τους πολίτες και το μέγιστο όφελος από τις δράσεις του, θα διασφαλιστούν μόνο από την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση και υλοποίησή του. Χωρίς αυτές, το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης είναι πολύ πιθανό να αφήσει εκτός των προβλέψεών του μεγάλο μέρος των συμπολιτών μας και να παραβλέψει σημαντικούς τομείς που χρήζουν υποστήριξης, προκειμένου να ανακάμψουμε από την παρούσα και να θωρακιστούμε από μελλοντικές κρίσεις.

Η μεγάλη ευθύνη της κυβέρνησης επομένως από εδώ και πέρα είναι, εκτός από τη σωστή αξιοποίηση των πόρων προς την κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της προστασίας του περιβάλλοντος, η διασφάλιση της ενεργής και έγκαιρης συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών κατά την εφαρμογή των δράσεων του σχεδίου, αλλά και κάθε άλλης δράσης σχετικής με την ανάκαμψη. Επιπλέον, είναι απαραίτητη η διαφάνεια και λογοδοσία κατά την εφαρμογή των δράσεων του Σχεδίου. Προς αυτή την κατεύθυνση ζητάμε από την κυβέρνηση να ανακοινώσει άμεσα με ποιους τρόπους θα διασφαλίσει τόσο την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, όσο και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και τη διαφάνεια κατά την εφαρμογή των δράσεων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης.

Η συνυπογραφή της επιστολής της 23ης Μαρτίου 2021 από 70 οργανώσεις (στις οποίες έχουν προστεθεί άλλες 13, σύνολο δηλαδή 83) με διαφορετικό αντικείμενο ενασχόλησης, τονίζει την αγωνία μεγάλης μερίδας της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με την πορεία που θα ακολουθήσει η χώρα μετά την πανδημία, και ταυτόχρονα το ενδιαφέρον της για τη διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδίου ανάκαμψης που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες για ένα βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο μέλλον. Η ευκαιρία για την αξιοποίηση των πόρων για να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο αύριο είναι μοναδική και δεν πρέπει να πάει χαμένη.

Λίστα οργανώσεων που υπογράφουν την ανακοίνωση


  1. ActionAid
  2. Αλληλεγγύη Λέσβου
  3. ΑΜΚΕ “Με Άλλα Μάτια”
  4. Άνεμος Ανανέωσης
  5. ΑΝΤΙΓΟΝΗ – Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία
  6. Αρίων
  7. ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων
  8. Αρχιπέλαγος
  9. Γιατροί του Κόσμου Ελλάδας
  10. Common Ground Greece
  11. Δανικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
  12. Διαβάζω για τους άλλους
  13. Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
  14. Δράση για την Άγρια Ζωή
  15. ECHO100PLUS
  16. Ecocity
  17. Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης
  18. Ελληνικό Δίκτυο για το Δικαίωμα στη Στέγη και την Κατοικία
  19. Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών
  20. Emfasis Foundation
  21. Ethelon
  22. Food On
  23. Generation 2.0 for Rights, Equality and Diversity
  24. GIVMED
  25. Greenpeace Ελλάδα
  26. HIGGS
  27. HumanRights360
  28. Θάλασσα Αλληλεγγύης
  29. InCommOn
  30. International Rescue Committee (IRC)
  31. Ithaca Laundry
  32. Καλλιστώ
  33. Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών – Διοτίμα
  34. Κέντρο Συμπαράστασης Παιδιών και Οικογένειας
  35. Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας
  36. Medasset
  37. Μέλισσα: Δίκτυο Μεταναστριών στην Ελλάδα
  38. Νηρέας
  39. Οικολογική Εταιρία Ανακύκλωσης
  40. Οικολογική κίνηση Θεσσαλονίκης
  41. Οικολογική Κίνηση Πάτρας
  42. Περιοδικό δρόμου “Σχεδία”
  43. People Behind
  44. Samos Volunteers
  46. Steps
  47. Σύλλογος Ασθενών Ήπατος Ελλάδος “Προμηθέας”
  48. Σύλλογος Αστικών Ποδηλατών Αττικής (ΠοδηλΑΤΤΙΚΗ Κοινότητα)
  49. Σύλλογος Μερίμνης Ανηλίκων και Νέων (ΣΜΑΝ)
  50. Σύλλογος Προστασίας Υγείας και Περιβάλλοντος Περιοχής Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσας
  51. Τerre des hommes Hellas
  52. Τουλίπα Γουλιμή
  53. The HOME Project
  54. Φίλοι της Φύσης
  55. Φίλοι του Μόντε
  56. WWF Ελλάς

The Alliance Working Group has developed project proposals in support of a pandemic recovery that is truly “Green and Just.” Currently, we are refining our ideas and assessing their feasibility. Next steps:

  • Select the best proposals and implement them in collaboration with outside experts, scholars, beneficiaries, government authorities, etc.
  • Map Greek civil society (including NGOs, universities, grassroots groups, and communities directly impacted by the issues) to identify synergies and develop new fruitful partnerships.
  • Hold officials accountable for properly implementing the Greek National Recovery Plan.

Interventions Under Development

  • Pathways to more sustainable agriculture and entrepreneurial opportunities for farmers
  • Green and Plentiful Housing
  • Healthy People, Healthy Planet
  • Learning from the Pandemic
  • Bracing for climate refugees
  • Sustainable Urban Development